अहा ! कस्तो राम्रो शौचालय

ललितपुर,ललितपुर महानगरपालिकाको मंगलबजारमा अवस्थित २५ वर्ष पुरानो सार्वजनिक शौचालय पुनर्निर्माण गरिएको छ । सुविधासम्पन्न बनाइएको यो शौचालय लैंगिक तथा अपागंतामैत्री  छ  । 

ललितपुर महानगरपालिकाले एरोशान कम्पनीसँग सहकार्य गरे यो शौचालय बनाएको हो । विश्व शौचालय दिवसको अवसरमा यो शौचालयको बिहीबारबाट सुरु गरिएको हो ।

सार्वजनिक शौचालय भन्ने बित्तिकै फोहोर, दुर्गन्धित र अव्यवस्थित रुप जो कोहीको पनि दिमागमा आउँछ । तर, यो शौचालयले सार्वजनिक शौचालयबारे आम मानिसको मस्तिष्कमा रहेको छापलाई परिवर्तन गर्न सहयोग गर्छ । 

शौचालय जाँदा सिक्का लिएर जानु पर्छ । शौचालयको भित्तामा रहेको बक्समा  सिक्का छिराएपछि शौचालयको ढोका खुल्छ  । शौचालयमा प्रयोग गरिएको प्यान पनि विशेष किसिमको छ ।

उठ्न बस्न गाह्रो हुँदैन । ‘सार्वजनिक शौचालयमा कमोड सफा राख्न गाह्रो हुन्छ, त्यसैले प्यान नै राख्यौ’ एरोशानका प्रमुख प्रकाश अमात्यले बताए । शौचालयबाट बाहिर निस्कदा डिजिटल बोर्डमा हात देखाउनुपर्छ । त्यसपछि बाहिर निस्कन संकेत प्राप्त हुन्छ । त्यसपछि बाहिर निस्कन सकिन्छ । 

ट्वाइलेटको प्रयोगपछि हात धुनका लागि झोल साबुन र पानीको व्यवस्था गरिएको छ । चिसो हात सुकाउन ह्यान्ड ड्रायर राखिएको छ । त्यत्ति मात्रै कहाँ हो,  यो शौचालयमा स्यानिटर प्याडको समेत व्यवस्था छ । ६ रुपैयाँ तिरेपछि प्याड प्राप्त गर्न सकिन्छ । प्रयोग भइसकेको उक्त प्याड विर्सजनको विशेष व्यवस्था गरिएको छ । 

शौचालयको औपचारिक शुभारम्भ कार्यक्रममा पुगेका ललितपुर महानगरपालिकाका प्रमुख चिरीबाबु महर्जनले यो नमूना सार्वजनिक शौचालय भएको बताए । सार्वजनिक शौचालय स्मार्ट सहरको एउटा तत्व भएको बताउँदै मंगलबजारको जस्तै सार्वजनिक शौचालय महानगरको अन्य ठाउँमा समेत गर्ने उनले बताए । उनले महानगरपालिकाले मोवाइल शौचालय समेत भित्राउने बताए । उनले भने, ‘तीन वटा मोवाइल शौचालयहरु महानगरले ल्याइसकेको छ ।’ मोवाइल शौचालय जात्राहरुमा, पर्यटकीय स्थाल र धेरै मानिसको आवजजावत हुने ठाउँमा राखिने उनले बताए । 

मानिसको एरोसान सस्टेनेबल स्यानिटेसनका प्रमुख प्रकाश अमात्यले यो शौचालय पुनर्निर्माण गर्नका लागि करीब २५ लाख रुपैयाँ लागेको बताए । उक्त शौचालयबाट बायोग्याँस निकालिएको छ । उक्त ग्याँसबाट शौचालयका संचालकहरुले चिया खाजा पकाउँछन् ।